lørdag den 1. juni 2013

Froskarnir í London



Fyrstu dagana í London fengum við að búa í íbúð Nönnu frænku. Út um gluggann, í hálf niðurgröfnu eldhúsi, mátti sjá lítinn grænan bala. Í fyrstu virtist sem einn froskur hefði þar búsetu en eftir nokkra daga bættist annar við. Einn morguninn voru svo komnir töluvert fleiri froskar; allt að sjö talsins. Þetta var alvöru samkoma. Það var synt og buslað en einnig röðuðu froskarnir sér upp á ákveðinn hátt, líkt og þeir væru að tjá sig í anda hópfimleika.

Þetta voru áhugaverðir froskar. Þeir virtust hafna öllum staðalímyndum um “hamingjusama froskinn í fallegri tjörn” og völdu sér þess í stað dvöl við nokkuð hráar aðstæður í ferningslaga bala úr plasti. Balinn var samt ekki bara í einhverjum lit, þeir völdu auðvitað grænan bala. Yfir balanum gnæfði hæna yfir vötnum. Hún dró fram sterkar andstæður í rauðum lit og kúbísku formi að ofanverðu. Mjúkt formið að neðan myndaði þó samfellu með mýkri formum balans auk þess sem guli liturinn brúaði andstæða liti; rauðan og grænan.

Svo má halda áfram að spá og spekúlera, eins og hvort hænan hafi verið þeirra viti og vernd? Nú eða hvort þetta umhverfi hafi á annað borð haft merkingu fyrir þessu litlu dýr? Það breytir því ekki, að í þessu óvænta landnámi froskanna er fólgin ákveðin bjartsýni í mínum huga. Það er alltaf jafn skemmtilegt að sjá náttúruna stíga inn í manngert umhverfi. Við erum jú vön gagnstæðri þróun þar sem manneskjan stígur inn í náttúruna - því miður oft svo harkalega og miskunnarlaust.

Síðan er engu líkara en náttúran hafi sköpunarkraft. Það er, að hún taki sjálf upp á því óvænta og bregði sér í nýtt samhengi. Getur það hreinlega verið að kraftar ofar okkar skilningi hafi verið að verki þegar græna balanum og hænunni var komið fyrir? Við erum eflaust bara lítill hluti í samhengi náttúru og skapandi krafta. Hljómar trúarlega þó það sé ekki ætlunin. Það er nefnilega minn hugur sem leggur listræna merkingu í búsetu froskanna. Ástæða þess er þó sú, að froskarnir í balanum minna mig á gjörning í anda nútímalistar. Þá er spurningin: Hver stendur á bakvið gjörninginn?

Froskarnir varpa ljósi á stærðir og stærðarhlutföll. Hvað er að vera lítill? Hvað er að vera stór? Við erum stærri en froskarnir og notum bala sem nytjahlut en ekki híbýli. Híbýli manneskjunnar eru stærri og geta verið mjög stór. Í London er nýlega búið að byggja 300 metra háan turn sem heitir “The Shard”. Þó turninn fylli verulega út í borgarmyndina er hann tæplega fyrir allar stéttir samfélagsins. Ég er samt ekki á móti stórum byggingum. Þessi bygging ber einfaldlega öll merki þess að vera stór til þess eins að deila og drottna. Til þess að ríkt fólk geti horft yfir heiminn úr lúxusíbúðinni sinni, þennan heim sem það telur sig hafa sigrað.

En mannfólkið stækkar ekki í takt við byggingarnar og enn síður stækkar andi mannsins. Við verðum alltaf jafn ótrúlega lítil. Í stað þess að reyna að brjótast út úr stóru mengi lítilla vera, með auðmagnssöfnun á kostnað heildarinnar, ættum við frekar að dvelja í þessu ótrúlega fjölbreytilega mengi og gera það gott fyrir sem flesta. Leyfum okkur svo að vera lítil og njóta þess í botn, eins og froskar í grænum bala.


torsdag den 28. marts 2013

Upphafið

Hvar varstu þegar John Lennon dó? Hvað varstu að gera þegar ráðist var á Tvíburaturnanna? Spurningarnar snúa að ákveðnum endalokum en hvað um upphafið? Hvar varstu þegar internetið byrjaði?

Við upphaf internetsins bjó ég á prestsetrinu Hruna, þar sem er fallegur kirkjugarður og segja má að ákveðinn heilagleiki svífi yfir vötnum. Ég var þó ekki á neinu æðra tilverustigi þegar ég heyrði um internetið, heldur inni í sjónvarpsherbergi. Í túbusjónvarpinu var frétt um mann sem bjó á Kópaskeri. Hann gat með einhverju móti sett sig í samband við fólk, hvar sem er í þessum heimi, í gegnum tölvuna sína.

Á þessum tíma fannst mér ekki mikið til fréttarinnar koma þar sem maðurinn skoðaði heiminn inní lítilli kompu. Það var dregið fyrir glugga og lýsingin var nokkuð stofnanaleg. Eftir á að hyggja felst þó galdur internetsins einmitt í því að skoða fjarlæg lönd, eins nákvæmlega og kostur er, inní nógu lítilli og myrkri kompu. Því það sem við sjáum fyrir framan skjáinn færir hugann eitthvert allt annað en þar sem við erum þá stundina.

Hugurinn tekur svo stökk tíu ár fram í tímann, eftir fréttina um fyrsta “internetverjann” á Kópaskeri, þegar heimasíður fóru að verða algengar. Þetta var undir lok menntaskólaáranna en þar var eitt loforð í kosningum til hinna ýmsu embætta í félagslífinu að koma á fót heimasíðu Skólafélags MR. Ákveðin tilvistarspurning skaut þá upp kollinum: Skyldi ég einhvern tímann búa mér til heimasíðu? Netið var í huga mínum enn í miklum ljóma, svo miklum að til þess að stíga fæti inn í það þyrfti ég helst að vera búinn að leysa einhverja stóra alheimsgátu.

Með arkitektanámi mínu þróaðist hugurinn. Ég fann mig ekki lengur tilknúinn til að leysa alheims-spurningarnar. Engu að síður voru spurningar þessa tíma afar stórar og í kjölfarið var fyrsta skrefið tekið inn í heim netsins. Það var bloggið mitt gamla: bjarkitekt.blogspot.com. Það var, grínlaust, lesið út um allan heim þó það hafi kannski ekki allir í heiminum lesið það. Þó var möguleikinn fyrir hendi sem er magnað í sjálfu sér. Þetta blog átti sinn góða tíma og hætti svo, hægt og rólega.

Í dag er svo loksins komin í loftið heimasíða. Komið er svar við einni tilvistarspurningu minni. Þó ekki sé komið svar við neinni alheimsgátu þá eru kannski komnar fram vangaveltur sem varpa ljósi á stóru myndina. Hver veit svo nema svarið við gátunni muni birtast hér á bloggi síðunnar eða hvort það sé dulkóðað nú þegar í verkefnum (portfolio) eða ferilskránni (cv)? En það er umfram allt afar ánægjulegt að sína valin verkefni á internetinu og er það von mín að gestir síðunnar hafi gagn og gaman af. 

Draumurinn um heimasíðu hefur ræst og vil ég nota tækifærið og þakka öllum sem hafa hjálpað mér við gerð heimasíðunnar. Aðallega þó Laufeyju Agnarsdóttur og Nönnu systur fyrir að lesa yfir texta og Jóhannesi Frey Þorleifssyni (sem einnig á mikið hrós skilið fyrir xland.is) fyrir mörg góð ráð.

Njótið vel!
Bjarki.